Er zijn verschillende methoden om overtredingen op te sporen. Welke methode wij kiezen hangt af van diverse factoren. Zo bepalen de risico's van een overtreding en de potentiële gevolgen van gevaarlijke incidenten mede de opsporingsmethode. Omdat toezicht veel arbeid vereist, beïnvloedt de beschikbare capaciteit ook de toezichtstrategie.
Er zijn diverse soorten controles, van preventief tot repressief. Bij preventieve controles kunnen wij een heel plangebied of een compleet databestand doorlichten. Deze controles kunnen ook als deelinspecties functioneren, die zich bijvoorbeeld enkel richten op de constructieve veiligheid van gebouwen en niet op welstand, of als thema-inspecties, waarbij een team een specifiek onderdeel of speerpunt van een programma controleert, zoals brandveiligheid in de horeca.
Opleveringscontroles vinden plaats na het verlenen van een vergunning. Repressieve controles omvatten nacontroles, waarbij wij checken of de overtreder de overtreding heeft verholpen.
Figuur 3: Verschillende vormen toezicht.
Om effectief en doelmatig te werk te gaan is het nodig om verschillende vormen van toezicht te hanteren. Deze vormen van toezicht moeten zowel aangekondigd als onaangekondigd plaatsvinden. Door het verrassingselement verkrijgen wij een vollediger beeld. Ons doel is om toezicht gedifferentieerd en gecombineerd uit te voeren. Bijvoorbeeld op grond van kenmerken van de vergunninghouder en de handhavingshistorie, maar ook de feitelijke situatie (het is niet nuttig om op terrasvergunningen te controleren in de winter als er weinig terrassen zijn). Als uit toezicht blijkt dat een bepaalde ondernemer of groep ondernemers zich structureel aan de regels houdt, dan kunnen wij de toezichtstrategie aanpassen. Minder toezicht ligt in dat geval voor de hand.
Hieronder staan schematisch de onderdelen van een toezichtstrategie weergegeven.
Tabel 9: Onderdelen toezichtstrategie
Controle type
Preventief, repressief, geprogrammeerd, regulier, ad hoc, administratief etc. (feitelijke combinaties zijn mogelijk).
Controlefrequenties
De controlefrequenties zijn onder andere afhankelijk van het naleefgedrag en de prioriteitenstelling.
Aankondigen of niet aankondigen
Bij elke vorm van toezicht, behalve spoedeisende controles (bijvoorbeeld naar aanleiding van een incident/ongeval), stellen wij ons de vraag of wij het toezicht aankondigen bij de normadressaat. Overwegingen die hierbij een rol kunnen spelen zijn: toegankelijkheid, beschikbaarheid bepaalde gegevens, noodzaak tot aanwezigheid normadressaat, vermoeden van verdoezelen feiten.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.5
Specifieke toezichtstrategie
Onderdeel van Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH gemeente Heemskerk 2024-2027