Met ons handhavingsbeleid streven we naar het bereiken van concrete doelstellingen. We beschrijven deze doelen hier en baseren ze op de principes uiteengezet in paragraaf 5.2. Door onze principes om te zetten in meetbare doelen, kunnen we aan het einde van de beleidsperiode beoordelen of we succesvol zijn geweest in het realiseren ervan.
Regie op handhaving:
Doel: De gemeente voert proactief regie op handhaving, reagerend op incidenten, meldingen en verzoeken.
Indicator: Aantal handhavingsacties op eigen constatering.
Het verhogen van het naleefgedrag:
Doel: Het verhogen van het naleefgedrag heeft prioriteit om latere handhaving te minimaliseren.
Indicator: Percentage handhavingsbesluiten ten opzichte van het aantal waarschuwingen.
Risicogerichte handhaving:
Doel: Risicoanalyses bepalen de handhavende taken en prioriteiten.
Indicator: Mate van overeenstemming tussen uitgevoerde handhavingsacties en de risico’s uit de handhavingsstrategie.
Voorbeeldgedrag gemeente:
Doel: Stop onmiddellijk vergunningplichtige activiteiten zonder vergunning en onderzoek de mogelijkheid tot legalisatie.
Indicator: Het aantal overtredingen op eigen constatering.
Eenduidige, helder en transparante handhaving:
Doel: Voer handhaving consistent en voorspelbaar uit.
Indicator: Percentage van handhavingsbesluiten wat afwijkt van het beleid
Integrale samenwerking in de keten:
Doel: Verbeter handhaving en dienstverlening door samenwerking in de keten.
Indicator: Aantal handhavingsacties met andere partijen.
Volledige inning van verbeurde dwangsommen en kosten bestuursdwang:
Doel: Wij streven naar het volledig innen van alle dwangsommen en kosten van bestuursdwang.
Indicator: Percentage van de ingevorderde verbeurde dwangsommen en de succesvol verhaalde kosten voor bestuursdwang.
Indicatoren
We zullen monitoren of wij deze doelstellingen ook realiseren. Dit doen wij aan de hand van onderstaande indicatoren:
Aantal handhavingsverzoeken;
Aantal handhavingszaken;
Aantal proactieve handhavingszaken;
Aantal geconstateerde overtredingen;
Aantal toegekende/afgewezen handhavingsverzoeken;
Aantal vooraankondigingen last onder dwangsom/bestuursdwang;
Aantal besluiten last onder dwangsom/bestuursdwang;
Aantal aanwijzingen (voor de Wet kinderopvang);
Aantal toezichtzaken;
Aantal bezwaar- en (hoger)beroepzaken;
Percentage van de bezwaar- en beroepschriften dat ongegrond is;
Aantal verbeurde dwangsommen;
Aantal invorderingsbesluiten;
Aantal toegepaste bestuursdwang;
Aantal kostenverhaalsbeschikkingen;
Dienstverleningsvisie;
Werkprocessen Open Wave en JOIN.
Welke prioriteiten stellen wij om de doelstellingen te bereiken?
Wij besluiten of en hoe we overtredingen die geen direct gevaar vormen voor veiligheid of gezondheid opsporen. Overtredingen die vaak voorkomen of grote impact op de omgeving hebben, zouden idealiter hoge prioriteit moeten krijgen. Andere factoren kunnen echter ook een rol spelen bij het herprioriteren van handhavingsacties.
Wij hebben prioriteiten gesteld waarbij wij de veiligheid als hoogste belang erkennen. In de kinderopvang en horeca bijvoorbeeld, zijn de risico's voor gezondheid en veiligheid aanzienlijk. Daarom krijgt de handhaving van de Wet kinderopvang en de Alcoholwet in Heemskerk altijd voorrang. Risico's binnen het omgevingsrecht die niet direct veiligheid of gezondheid bedreigen, leiden tot een specifieke lijst van prioritaire overtredingen.
In 2015 stelde een werkgroep van de gemeenteraad van Heemskerk een lijst met handhavingsprioriteiten op. In 2019 peilde de gemeente de mening van inwoners via sociale media en een enquête, waarbij de feedback diende om de prioriteitenlijst bij te werken. Deze prioriteiten hebben wij in drie tabellen verwerkt, met de volgende gradaties:
Hoge prioriteit = onmiddellijke actie vereist, waarbij lagere prioriteiten plaats maken.
Middelmatige prioriteit = actie ondernemen als er voldoende handhavingscapaciteit beschikbaar is.
Lage prioriteit = in principe geen actie, behalve als reactie op een formeel handhavingsverzoek.
Tabel 5: Beoordelingsschema
Wijze van binnenkomst
Actie of geen actie?
Toelichting
1.Handhavingsverzoek
Actie als het verzoek terecht is.
Wij onderzoeken een formeel handhavingsverzoek en ondernemen actie bij constatering van een overtreding.
2.Project
Actie als het onderdeel is van het project.
Als een overtreding deel uitmaakt van het beoordelingskader van een project, bepalen we tot welk project het behoort en ondernemen we actie. Als dit niet het geval is, verwijzen we naar punt 3 van deze tabel.
3.Individueel
Actie als veiligheid in geding is. Zie anders tabellen 7 en 8.
Is de veiligheid of gezondheid van burgers in het geding? Zo ja, dan ondernemen wij actie. Zo nee, kijk dan naar de tabellen 7 en 8 voor de prioriteiten.
Handhavingsverzoeken en individuele meldingen
Bij een individuele overtreding (vermeld in punt 3 van tabel 5) raadplegen we tabellen 6 en 7 om de prioriteit vast te stellen, waarbij de specifieke indeling (tabel 7) voorrang heeft op de algemene (tabel 6). We ondernemen geen actie bij overtredingen met een lage prioriteit, tenzij een inwoner een formeel handhavingsverzoek indient. Zo’n verzoek mogen wij niet afwijzen op grond van lage prioriteit, maar kunnen wij wel afwijzen als er concreet zicht is op legalisatie of als handhaving onevenredig zou zijn.
Tabel 6: Algemene indeling
Prioriteit
Overtreding
Hoog
Bouwen in afwijking van vergunning. Constructieve en brandveiligheidseisen
Hoog
Bouwen in afwijking van vergunning. Strijd met het omgevingsplan of de welstandsnota
Hoog
Niet voldoen Besluit bouwwerken leefomgeving (constructie en brandveiligheid)
Hoog
Bouwen zonder vereiste vergunning
Hoog
Vergunningsvrij bouwen maar welstandsexces
Hoog
Aanleggen/wijzigen weg zonder vergunning
Hoog
Aanleggen/wijzigen weg in afwijking van vergunning
Hoog
Maken uitweg zonder vergunning
Hoog
Strijdig gebruik brandveiligheidsvoorschriften
Midden
Bouwen in afwijking van vergunning. Energie-eisen
Midden
Gebruik grond en bouwwerk in strijd met het omgevingsplan
Laag
Bouwen in afwijking van vergunning. Gebruikseisen
Laag
Vergunningsvrij bouwen in strijd met Besluit bouwwerken leefomgeving
Laag
Niet op tijd verwijderen tijdelijk bouwwerk
Laag
Reclame zonder vereiste omgevingsvergunning
Laag
Reclame zonder bouwen, in strijd met Apv
Laag
Opslag roerende zaken zonder vergunning
Laag
Opslag roerende zaken in afwijking van vergunning
Tabel 7: Specifieke indeling
Prioriteit
Overtreding
Hoog
Doorbreken van brandcompartimenten
Hoog
Onderhoud van panden
Hoog
Woningen op bedrijventerreinen in strijd met het omgevingsplan
Hoog
Afvaldumping in strijd met het omgevingsplan
Hoog
Illegale overkappingen
Midden
Illegale erfafscheidingen voor de voorgevel (geen waaiers)
Midden
Illegale bergingen en tuinhuisjes in het voorerfgebied
Midden
Illegale uitbouwen
Midden
Bedrijfsvestigingen in agrarisch gebied of op bedrijventerreinen in strijd met het omgevingsplan. Dit onderscheiden wij van de ex-agrariërs die de bedrijfsvoering wijzigen.
Laag
Illegale bergingen en tuinhuisjes in het achtererfgebied en het zij-erfgebied
Laag
Illegale erfafscheidingen voor de voorgevel (waaiers: erfafscheiding haaks op de voorgevel van maximaal 2 meter hoog en 2 meter lang)
Laag
Gevelwijzigingen zonder vereiste vergunning
Laag
Luifels voorzijde
Laag
Zonnepanelen in strijd met de regels voor vergunningsvrij bouwen
Laag
Plaatsen zeecontainer
Laag
Strijdig wonen in het buitengebied (burgers in agrarische woning) of strijdig gebruik (voormalige) agrarische bedrijfsgebouwen in het buitengebied
Handhavingsprojecten
In Heemskerk zetten we met onze handhavingsprojecten in op het bewaken en bevorderen van de leefbaarheid en veiligheid binnen de gemeente. In Heemskerk kennen wij drie projecten. Dat is het project Buitengebied, Woonwagencentra en het schouwen van het omgevingsplan. Het project buitengebied heeft een hoge prioriteit. De overige 2 projecten kennen een middelmatige prioriteit. In de komende uitvoeringsprogramma’s geven wij aan hoe wij deze handhavingsprojecten gaan uitvoeren.
Tabel 8: Onze projecten
Prioriteit
Overtreding
Hoog
Buitengebied
Midden
Woonwagencentra
Midden
Schouwen van het omgevingsplan
Het buitengebied
We hebben het buitengebied nog nooit eerder opgenomen in het programmatisch handhaven met de bestemmingsplanschouw. De gemeenteraad heeft het college opgedragen om vanaf de goedkeuring van de begroting 2022, projectmatig te handhaven in het tuinbouwconcentratiegebied Heemskerkerduin. Dit vereist een gedegen begrip van de huidige activiteiten in het gebied en een kansenanalyse. De ODIJ heeft de taak gekregen om een inventarisatie te maken van de bestaande functies in het gebied. Ze zijn hiermee gestart in november 2023.
Tijdens het inventariseren van alle percelen in het gebied noteren we het gebruik en de bebouwing per perceel. We beoordelen of en hoe het gebruik en de bebouwing overeenkomen met het huidige omgevingsplan. Deze inventarisatie, die cruciaal is en in lijn met het raadsbesluit, zal 12 tot 18 maanden duren. Het vormt de basis voor elke volgende stap die we nemen en die we gestaag voortzetten. De vervolgaanpak maakt deel uit van de voorbereidingen om te komen tot het nieuwe omgevingsplan.
In het buitengebied anticiperen wij op verschillende overtredingen, zoals de aanwezigheid van paardenbakken zonder vergunning, het oneigenlijk gebruik van grond, de omzetting van bedrijfswoningen naar reguliere woningen, de ongeoorloofde opslag van caravans en strandhuisjes, het niet-agrarisch gebruik van land en situaties met mantelzorgwoningen die niet aan de regelgeving voldoen.
Woonwagencentra
Deze beleidsperiode gaan wij verder met het project woonwagencentra. Wij richten ons project op onderzoek naar de bestaande situatie, met inbegrip van eventuele onrechtmatigheden, en de mogelijkheid van uitbreiding van het aantal standplaatsen voor woonwagens. Tegelijkertijd bespreken wij ook het legaliseringsvraagstuk om te bekijken of wij de bewoners kunnen helpen bij het indienen van aanvragen tot omgevingsvergunning. We werken daarom nauw samen met bewoners, met respect voor hun tradities en levenswijze. Door het project te koppelen aan de status van cultureel erfgoed, benadrukken we het belang van de woonwagencultuur en waarborgen we de toekomst ervan voor komende generaties.
Schouwen van het omgevingsplan
Het project om het omgevingsplan te schouwen en te actualiseren is een essentieel onderdeel in het handhaven van de ruimtelijke ordening binnen Heemskerk. Het omgevingsplan, dat de kaders stelt voor de fysieke leefomgeving, moeten wij up-to-date houden om te garanderen dat de regels relevant blijven en naleving te stimuleren. Wij zetten hiervoor een grondig toezicht proces in, waarbij wij onder meer luchtfoto's uit verschillende jaren met elkaar vergelijken, dossieronderzoek uitvoeren en indien nodig ook veldonderzoek plaatsvindt. Wanneer wij overtredingen vaststellen, geven wij deze door aan onze handhavingsjuristen voor verdere actie. Omdat bepaalde constructies zoals erfafscheidingen en dakkapellen niet zichtbaar zijn op luchtfoto's, nemen wij deze overtredingen niet mee in dit project.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.3
Hoe bereiken wij de uitgangspunten?
Onderdeel van Uitvoerings- en Handhavingsstrategie VTH gemeente Heemskerk 2024-2027